Borstblok Amsterdam West: renovatie geen sloop

Het Borstblok, Bos en Lommerweg/Woutertje Pietersestraat, Amsterdam West, gezien vanaf flatgebouw Scala, Leeuwendalersweg.

L. Borst was een bekende Amsterdamse bouwondernemer. Zijn bekendste wapenfeit is wel zijn deelname aan het opstellen van het plan "Bouwen, van woning tot stad. Dit plan was een alternatief voor het eerder gepubliceerde Algemeen Uitbreidingsplan (K.B. 1939), dat door W.O. II niet uitgevoerd kon worden.

Het Algemeen Uitbreidingsplan is uiteindelijk vanaf de jaren 50 vorige eeuw uitgevoerd. Dit plan werd gekenmerkt door de zgn. scheggenstructuur.

Het plan Bouwen, van woning tot stad, bouwde als het ware een "uitbreidingsschil" om de bestaande bebouwing. De plattegrond van de stad zou dan min of meer concentrisch blijven. Amsterdam-Noord viel daar buiten. De opstellers van Bouwen, van woning tot stad, waren architecten en bouwondernemers, die het niet eens waren met de uitvoering van het Algemeen Uitbreidingsplan. Zij boden een alternatief.

 
Het Borstblok aan de Bos en Lommerweg.  Het blok gezien vanaf het viaduct van de A 10/Bos en Lommerplein. Op de achtergrond een van de torens van het Scala-flatgebouw.
                                            
Het bijzondere van dit blok, is het feit, dat de bouw aan een particulier werd gegund nl. L. Borst. De woningen in de omgeving zijn alle in opdracht van woningbouwcorporaties gebouwd. Tijdens de grote sloop-en vernieuwingsslag (Parkstad, FarWest) in Amsterdam West en Nieuw-West werd het plan geopperd om het Borstblok te slopen. Echter de tijd verstreek en nu wordt het woonblok uitgebreid gerenoveerd.

De bekende informatieborden ontbreken hier uiteraard ook niet.

Detailfoto van de gevelrenovatie aan de Bos en Lommerweg.

Detailfoto van de renovatie aan de Woutertje Pietersestraat. De entree van de woningen bevindt zich in deze straat.

Een mooie zichtlijn vanaf de hoek  Leeuwendalersweg richting Bos en Lommerplein. Een van de argumenten voor de sloop was de opvatting, dat het zichtveld naar/vanaf het Bos en Lommerplein beter zou worden.

Een update van oktober 2015. De renovatie is vrijwel voltooid. De zonnepanelen zijn gemonteerd evenals de schotel-antennes. Groepjes schotel-antennes ipv. één grote. Ook is er geen sedum-dak aangebracht. Visueel staat de Kolenkitkerk aan het einde van het blok.

Update: Het gehele dak van het wooncomplex is inmiddels (eind december 2015) met zonnepanelen bedekt. Uniek in deze omgeving.

Als sluitstuk een stukje geschiedenis. In de Jasper Leijnsenstraat bevindt zich nog steeds bovenstaand gevelbord. Hier heeft de heer L. Borst in 1938 een speeltuin (niet meer bestaand) opgericht. Dit gedeelte van Bos en Lommer, Landlust, is gedeeltelijk een soort "proeftuintje" geweest voor de bouwwijze, die na W.O. II is toegepast in de Westelijke Tuinsteden. Strokenbouw ipv. gesloten blokken (geldt niet voor de Jasper Leijnsenstraat).

Bos en Lommer-Landlust en bedrijventerrein

Het Landlust-deel van Bos en Lommer is bekend vanwege de eerste toepassingen van zgn. stro-
kenbouw als reactie op de voordien gebruikte bouwwijze van gesloten blokken. Dit vond plaats vanaf 1934. Landlust heeft ook een bedrijventerrein. Wonen en werken werden in elkaars nabijheid gesitueerd. In de loop der jaren is veel veranderd, maar het bedrijventerrein is gebleven. Een aantal voorbeelden passeert de revue.

Eén van de bekendste en langgevestigde bedrijven is zeker de firma Kesbeke, zeer bekend van de (Amsterdamse) tafelzuren. Bovendien heeft Kesbeke ook een winkel voor particuliere klanten aan de overkant van de fabriek.

 

Een ander reeds lang bekend bedrijf is Autoradam. Dit bedrijf heeft vrij recent een complete make-over doorstaan. Garage, pompstation, winkel, verhuur en wasserij is totaal vernieuwd èn hypermodern en efficiënt opgezet. Het "paradepaardje" van het bedrijventerrein.

Wie langs het bedrijventerrein komt, ontgaat de vestiging van Bo-Rent niet. Zelfs een wals is te huur. Op de foto van de parkeerplaats is duidelijk de zien, hoe het bedrijventerrein aansluit op de woonomgeving.

Het Da Vinci-complex (hoog- en laagbouw) is het grootste bedrijfspand van het bedrijventerrein. De voormalige vestiging van Willem van Rijn, nu in Amsterdam Zuidoost, is behouden gebleven en vormt een complex van kleine, creatieve bedrijven. Ook hier is een sprong naar de "nieuwe tijd" gemaakt en een mooi voorbeeld van behoud van industrieel erfgoed.

Een ander voorbeeld van de oorspronkelijke architectuur van het bedrijventerrein is dit kantoorpand aan het eind van de Den Brielstraat (aan de overzijde bevindt zich een communicatiecentrale van KPN).

Een kijkje in de Den Brielstraat laat zien, dat ook veel kleine bedrijven een plaats hebben gevonden in Landlust. In de verte doemt een deel van het Food Center Amsterdam (vroeger Centrale Markthallen) op.

Waar nu woningen staan (Haarlemmerweg) en winkelpanden en kantoren zijn (Nieuwpoortstraat) stond vroeger het fabriekscomplex van Patria (o.a. biscuit). Het merk bestaat nog steeds (crackers, voedingsbiscuits, kandijkoeken, kaaskoekjes). Alle overige industrie in deze omgeving (Haarlemmerweg) is verdwenen b.v. de Maggifabriek. Vroeger liep een spoorwegverbinding schuin over de Haarlemmerweg naar de Centrale Markthallen.

Molen De Bloem, vlak naast het Da Vinci-complex sluit de beeldenreeks af. Molen De Bloem stond oorspronkelijk bij het eind van de Bloemgracht op het bolwerk Rijkeroord/Reijckeroordt.