Naar de Tropen met de Rotterdamse Lloyd, Stoomvaartmaatschappij Nederland, Holland Afrikalijn

Eén van de eerste landendocumentaties, die Douwe Egberts na de Tweede Wereld Oorlog uitgaf, is de titel -Naar de Tropen- . Eerder  verschenen -Kleurenvlucht- en -Bali in Kleuren-. Naar de Tropen bevat kleurenfoto's, die ingeplakt moesten worden, naast tekst, die geschreven is door W.G.N. de Keizer. De kleurenfoto's zijn van Wim  Berssenbrugge en mr. A. Hustinx. Stoomvaartmaatschappij Nederland en de Holland Afrikalijn hebben ook illustratiemateriaal aangeleverd. F. Ten Have v.r.i. heeft o.m. de omslag, de routekaart en de lay-out verzorgd.

Een deel van de routekaart uit het boek ipv. de gebruikelijke van Lloyd's Maritieme atlas.

Vlak na de Tweede Wereld Oorlog was het uitgeven van een dergelijk boek niet zo makkelijk b.v. vanwege de papierschaarste, maar ook het reproduceren en drukken van de kleurenfoto's was niet eenvoudig. Wim Berssenbrugge geeft op bovenstaande pagina een uitgebreide toelichting over de foto- en druktechniek.

Over het reizen naar de Oost en met name voormalig Nederlands-Indië is heel veel geschreven. Het is wel even interessant om te vermelden dat de Stoomvaartmaatschappij Nederland en de Rotterdamse Lloyd in feite alle transporten verzorgden. Vooral de mailboten (passagiers en vracht) hebben geschiedenis geschreven. Later werden passagiers en vracht afzonderlijk vervoerd. Het scheepvaartverkeer binnen de archipel werd door de Koninklijke Pakketvaart Maatschappij verzorgd.
De Holland (West en Oost) Afrika Lijn onderhield de verbindingen tussen Hamburg, Amsterdam, Antwerpen en de Afrikaanse landen via de west- en oostverbinding, zoals de naam al aangeeft.
Een belangrijke ontwikkeling in het scheepvaartverkeer naar Oost-Afrika en Azië is de opening van het Suezkanaal geweest in 1869. Varen rondom de Kaap Goede Hoop was niet meer nodig. Nu varen veel schepen weer om deze kaap i.v.m. de piraterij van Somalië!

Ook bij schrijver/dichter J. Slauerhoff heeft de route naar de Oost een zeer belangrijke rol gespeeld. Onder meer s.s. Riouw heeft Slauerhof als scheepsarts aan boord gehad.

De vliegroute naar de Oost is ook nationale geschiedenis. De vlucht van de KLM Pelikaan, PH-AIP, een Fokker F-XVIII was een nationale gebeurtenis en is uitgebreid beschreven. Bovenstaande boeken zijn slechts twee voorbeelden.
Een ander interessant stuk geschiedenis is de draadloze verbinding van Nederland met Nederlands-Indië (Radio Malabar en Radio Kootwijk).

Middenduin: nog te vroeg voor het voorjaar

Wie van af de Duinlustweg via de Zandvaart naar de open vlakte van Middenduin loopt, ziet nog maar weinig voorjaarsbloemen. Slechts enkele stinzenplanten zoals de crocus en het sneeuwklokje zijn te bewonderen.

Wat ook opvalt zijn de gevolgen van de afgelopen stormperiode (met name de Sinterklaasstorm van 2013).

Wat hier verwondering opwekt, is toch wel de ondiepe worteling van de omgewaaide boom. Het grondwater staat blijkbaar vrij hoog. De boom stond niet vlak aan de Zandvaart.

De herfstkleuren zijn nog volop aanwezig. De watercirculatie wordt weer op zomerniveau ingesteld: gras en riet beginnen te groeien, om later in het jaar weer te worden gemaaid.

Het halfnatte terrein doet sommige bezoekers opmerken: het lijkt wel een sawa (maar dan wel zonder dijkjes en hoogteverschil).

 

Ook het "bodemarchief" komt tevoorschijn. Vroeger werd op de vlakte landbouw/veeteelt en later bloembollenteelt uitgeoefend. Staatsbosbeheer is al jaren bezig de bodem schoner te maken.

Verscholen in het veld duikt soms een bolgewas op. Nog een restant van vroeger jaren of een grapje van een bezoeker?

Als het rustig is, zoals in deze tijd, bestaat een grote kans om een ree te ontmoeten en te fotograferen.

 

Wie deze zwammen ziet, begrijpt, dat het nog winter is, alhoewel sommige (zadelzwammen bv.) het hele jaar te zien zijn.

Nog even een blik op een deel van de "bocht van Borski" en de wandeling loopt ten einde.

Wie zich nog wil verdiepen in de geschiedenis van het Middenduin vindt in deze uitgave van de jaarboekserie Haerlem een interessant artikel, dat geschreven is door mr. C.W.D. Vrijland. Op de website van de stichting Ons Bloemendaal staat een necrologie van deze bekende, zeer terzakekundige en gerespecteerde auteur.

Het verdwenen Zijkanaal F (Noordzeekanaal)

Na elf jaar (11!) jaar hard werken werd op 1 november 1876 het Noordzeekanaal geopend. Ook werden er zijkanalen aangelegd/gegraven (het Noordzeekanaal is voor een deel uitgebaggerd). Voor de benaming zijn de letters A t/m K gebruikt. Behalve Zijkanaal F zijn alle kanalen nog in gebruik. Op bovenstaande foto is nog een stukje kanaal te zien: de verbinding tussen de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder en het boezemgemaal Halfweg (Westpoort 6092) van het Hoogheemraadschap Rijnland. Het kanaal is bijna volledig verdwenen door de aanleg van de Amerikahaven.

 

In 1976 werd dit gemaal gebouwd om het oude stoomgemaal bij Halfweg te vervangen. De totale capaciteit is 33m³/s. De dieselmotoren zijn in 1997 vervangen door electromotoren. De bediening geschiedt volautomatisch op afstand.

 

De achterzijde van het gemaal. Het "raderwerk" is in actie. Bij het boezemgemaal is een vispassage gebouwd: vissen kunnen van zout naar zoet water (en omgekeerd) zwemmen. Hoogheemraadschap Rijnland meldt, dat er liefst 45.000 glasalen in deze omgeving zijn geteld.

 

 Vanaf dit punt wordt het water uit de Ringvaart naar de Amerikahaven uitgeslagen. 

De Amerikahaven in de verte. Deze haven heeft een aantal havenbekkens: Alaskahaven, Australiëhaven, Aziëhaven, Cacaohaven, Tasmaniëhaven, Texashaven,

De Westpoortweg passeert via twee bruggen het toevoerkanaal naar de Amerikahaven.

(Detailfoto's en overzichtfoto)

 Een blik op een deel van de Amerikahaven. De haven is niet vrij toegankelijk.

Ook dit nomadendorp heeft een plaats gevonden bij het voormalige Zijkanaal F.

Ruigoord 40 jaar kunstenaarsdorp

Dit jaar bestaat het kunstenaarsdorp Ruigoord 40 jaar (start 24 juli 1973). Ruigoord is een voormalig eiland en ook een dorpje in de Houtrakpolder. Sinds 1873 is Ruigoord geen eiland meer. (aanleg Noordzeekanaal) De bewoners hebben talloze malen actie moeten voeren om het dorpje te kunnen behouden. Een van de laatste grote bedreigingen was de aanleg van de Afrikahaven; het algeheel verdwijnen van Ruigoord  hebben de bewoners ternauwernood kunnen voorkomen.

Heel toepasselijk staat de kassa van het Landjuweel 2013 geparkeerd bij de dorpsingang.

 

Een "sterke" tekst verderop laat zien, dat Ruigoord niet zomaar een dorpje is.

 

De wegwijzer is al een kunstwerk op zich.

Ruigoord ligt ruwweg in de aan-/uitvliegroute van de Zwanenburgbaan, met verderop de Polderbaan. Dit vliegtuigje, een hoogdekker, heeft blijkbaar een tussenlanding gemaakt (...)

Een moderne wigwam, met zonnepaneel, mag zeker niet ontbreken in een kunstenaarsdorp. 

 

Een oosters aandoend metalen beeld staat langs een van de slootkanten.

Deze kop is een mooi voorbeeld van hergebruik: autobanden en o.a. sloophout.

In Ruigoord staat nog een aantal "gewone" huizen als overblijfsel uit een vroegere periode.

Het leuke van Ruigoord is, dat naast serieuze kunst ook sprookjes nog een eigen plaats hebben.

Voor mensen met een brede interesse: rondom het gebied van het dorpje loopt ook een deel van de HavenFietsroute. (zie bovenstaande infozuil) 

Op een van de zuilpanelen staat een aantal historische kaarten afgebeeld. Deze kaart geeft de situatie weer, toen Ruigoord (Ruygoordt) nog een eiland was.

Een fors metalen plastiek en een klassiek vormgegeven beeld op een meerpaal markeren de route. Heel bijzonder!

Tot slot de directe buren van Ruigoord: enerzijds  containerterminal CSC, anderzijds het kolossale tankopslagterrein van Vopak met een uitgebreide bovengrondse leidingstraat.

De website van Ruigoord:  http://www.ruigoord.nl