Bos en Lommer-Landlust en bedrijventerrein

Het Landlust-deel van Bos en Lommer is bekend vanwege de eerste toepassingen van zgn. stro-
kenbouw als reactie op de voordien gebruikte bouwwijze van gesloten blokken. Dit vond plaats vanaf 1934. Landlust heeft ook een bedrijventerrein. Wonen en werken werden in elkaars nabijheid gesitueerd. In de loop der jaren is veel veranderd, maar het bedrijventerrein is gebleven. Een aantal voorbeelden passeert de revue.

Eén van de bekendste en langgevestigde bedrijven is zeker de firma Kesbeke, zeer bekend van de (Amsterdamse) tafelzuren. Bovendien heeft Kesbeke ook een winkel voor particuliere klanten aan de overkant van de fabriek.

 

Een ander reeds lang bekend bedrijf is Autoradam. Dit bedrijf heeft vrij recent een complete make-over doorstaan. Garage, pompstation, winkel, verhuur en wasserij is totaal vernieuwd èn hypermodern en efficiënt opgezet. Het "paradepaardje" van het bedrijventerrein.

Wie langs het bedrijventerrein komt, ontgaat de vestiging van Bo-Rent niet. Zelfs een wals is te huur. Op de foto van de parkeerplaats is duidelijk de zien, hoe het bedrijventerrein aansluit op de woonomgeving.

Het Da Vinci-complex (hoog- en laagbouw) is het grootste bedrijfspand van het bedrijventerrein. De voormalige vestiging van Willem van Rijn, nu in Amsterdam Zuidoost, is behouden gebleven en vormt een complex van kleine, creatieve bedrijven. Ook hier is een sprong naar de "nieuwe tijd" gemaakt en een mooi voorbeeld van behoud van industrieel erfgoed.

Een ander voorbeeld van de oorspronkelijke architectuur van het bedrijventerrein is dit kantoorpand aan het eind van de Den Brielstraat (aan de overzijde bevindt zich een communicatiecentrale van KPN).

Een kijkje in de Den Brielstraat laat zien, dat ook veel kleine bedrijven een plaats hebben gevonden in Landlust. In de verte doemt een deel van het Food Center Amsterdam (vroeger Centrale Markthallen) op.

Waar nu woningen staan (Haarlemmerweg) en winkelpanden en kantoren zijn (Nieuwpoortstraat) stond vroeger het fabriekscomplex van Patria (o.a. biscuit). Het merk bestaat nog steeds (crackers, voedingsbiscuits, kandijkoeken, kaaskoekjes). Alle overige industrie in deze omgeving (Haarlemmerweg) is verdwenen b.v. de Maggifabriek. Vroeger liep een spoorwegverbinding schuin over de Haarlemmerweg naar de Centrale Markthallen.

Molen De Bloem, vlak naast het Da Vinci-complex sluit de beeldenreeks af. Molen De Bloem stond oorspronkelijk bij het eind van de Bloemgracht op het bolwerk Rijkeroord/Reijckeroordt.

Uitbreiding metrohalte Isolatorweg, Amsterdam

Het bekende eindpunt van GVB metrolijn 50: de Isolatorweg, de laatste halte na de halte Station Sloterdijk. Op het ogenblik wordt het aantal opstelplaatsen fors uitgebreid met als gevolg forse aanpassingen aan de infrastructuur.

Kijkrichting Station Sloterdijk (viaduct A10 en Westrandweg als fly-over). Links en rechts van de bestaande sporen worden extra (opstel)sporen aangelegd.

Eén van de nieuwe viaducten, die nodig zijn voor de nieuwe sporen (kijkrichting Isolatorweg).

 

Wie niet snel uitstapt, kan nog even door het raam een blik werpen op de bouwput (Isolatorweg richting Zekeringstraat), die vlak langs de sporen van de NS is gelegen. Niet alleen precies, maar ook voorzichtig werken!

Ook op het straatniveau is het al een tijdje passen en meten door de forse ingrepen.

Aan de stalen damwanden is al te zien hoe omvangrijk de uitbreiding van de sporen bij de Isolatorweg is.

Voor de NS is dit gebied al eerder aangepast (spoorviaduct + dijklichaam), toen de Schiphollijn werd aangelegd. Verderop komt deze lijn uit op de lijn Amsterdam-Haarlem richting CS. 

In dit boekje wordt aandacht geschonken aan de "Missing Link": de aansluiting van metrolijn 50 op het Centraal Station. Als jarenlang onderwerp van gesprek. In principe zou dit traject nog twee metrohaltes krijgen nl. Westerpark/Spaarndammerbuurt en Korte Prinsengracht/Westerdok. De aanleg is zeer gecompliceerd vanwege een krappe ruimte door de sporen van de NS. Misschien is het praktischer om genoemde haltes te laten vervallen om meer "speelruimte" te krijgen, bovendien is op die lokaties voldoende OV aanwezig. Overigens circuleert er ook een plan om metrolijn 50 niet naar CS, maar naar Noord door te trekken, echter is daar onder meer een tunnel voor onder het IJ nodig. In ieder geval is niet gelijktijdig met de Noord-Zuidlijn (sector CS) gewerkt aan een afronding van metrolijn 50.

Wat opvalt in de omgeving van de Isolatorweg: de blokvormige kantoren/bedrijfsgebouwen. De megastore van Rataplan en de moskee geven een interessante architectonische variatie.

Als afronding even aandacht voor bovenstaand boek: gewoon lezen!

Oostoever, de museumwijk van Amsterdam Nieuw-West

Als een majestueus landmark van Oostoever verheft Finisterre (17 woonlagen en één van de twee woontorens) zich boven de omringende bebouwing. Oostoever is een wijk, ook een langsgelegen weg heet zo, die is gebouwd op het terrein van de voormalige Rioolwaterzuiveringsinstallatie West. Het is een vrij groot terrein met bijna 1100 woningen, verdeeld over vier buurten. Het ontwerpplan is van de stedenbouwkundige Maurits de Hoog. (kijkrichting vanaf sluizen Cramer-/Erasmusgracht)

Vanaf de Robert Fruinlaan zijn de middelhoge flat en de twee woontorens van Oostoever in elkaars verlengde te zien. De grote woontoren in het midden telt zestien woonlagen en heeft de naam Thomasvaer.

Een onderdeel van de oorspronkelijke zuiveringsinstallatie is als industrieel erfgoed bewaard gebleven.

Ook twee water/bezinkbassins zijn bewaardgebleven en tot woningen verbouwd. Dik Trom is wel een heel toepasselijke naam!

Groen en water brengen rust in Oostoever. Zoveel eendjes ongestoord groot brengen gebeurt niet vaak in een woonomgeving.

Een aantal zgn. zichtlijnen geeft de wijk een mooi perspectief. (zicht vanaf Oostoeverweg)

Het park van de wijk, het Kröller-Müller park, is wel erg bescheiden uitgevoerd in relatie tot de naam!

Met een beetje fantasie kun je dit zijprofiel van woontoren Thomasvaer vergelijken met een beeld van de Paaseilanden.

 

Als afsluiting woontoren Finisterre met op de voorgrond de Tetraëder met cirkel (1987) gemaakt door de kunstenaar  Gustav Meist.

Naar de Tropen met de Rotterdamse Lloyd, Stoomvaartmaatschappij Nederland, Holland Afrikalijn

Eén van de eerste landendocumentaties, die Douwe Egberts na de Tweede Wereld Oorlog uitgaf, is de titel -Naar de Tropen- . Eerder  verschenen -Kleurenvlucht- en -Bali in Kleuren-. Naar de Tropen bevat kleurenfoto's, die ingeplakt moesten worden, naast tekst, die geschreven is door W.G.N. de Keizer. De kleurenfoto's zijn van Wim  Berssenbrugge en mr. A. Hustinx. Stoomvaartmaatschappij Nederland en de Holland Afrikalijn hebben ook illustratiemateriaal aangeleverd. F. Ten Have v.r.i. heeft o.m. de omslag, de routekaart en de lay-out verzorgd.

Een deel van de routekaart uit het boek ipv. de gebruikelijke van Lloyd's Maritieme atlas.

Vlak na de Tweede Wereld Oorlog was het uitgeven van een dergelijk boek niet zo makkelijk b.v. vanwege de papierschaarste, maar ook het reproduceren en drukken van de kleurenfoto's was niet eenvoudig. Wim Berssenbrugge geeft op bovenstaande pagina een uitgebreide toelichting over de foto- en druktechniek.

Over het reizen naar de Oost en met name voormalig Nederlands-Indië is heel veel geschreven. Het is wel even interessant om te vermelden dat de Stoomvaartmaatschappij Nederland en de Rotterdamse Lloyd in feite alle transporten verzorgden. Vooral de mailboten (passagiers en vracht) hebben geschiedenis geschreven. Later werden passagiers en vracht afzonderlijk vervoerd. Het scheepvaartverkeer binnen de archipel werd door de Koninklijke Pakketvaart Maatschappij verzorgd.
De Holland (West en Oost) Afrika Lijn onderhield de verbindingen tussen Hamburg, Amsterdam, Antwerpen en de Afrikaanse landen via de west- en oostverbinding, zoals de naam al aangeeft.
Een belangrijke ontwikkeling in het scheepvaartverkeer naar Oost-Afrika en Azië is de opening van het Suezkanaal geweest in 1869. Varen rondom de Kaap Goede Hoop was niet meer nodig. Nu varen veel schepen weer om deze kaap i.v.m. de piraterij van Somalië!

Ook bij schrijver/dichter J. Slauerhoff heeft de route naar de Oost een zeer belangrijke rol gespeeld. Onder meer s.s. Riouw heeft Slauerhof als scheepsarts aan boord gehad.

De vliegroute naar de Oost is ook nationale geschiedenis. De vlucht van de KLM Pelikaan, PH-AIP, een Fokker F-XVIII was een nationale gebeurtenis en is uitgebreid beschreven. Bovenstaande boeken zijn slechts twee voorbeelden.
Een ander interessant stuk geschiedenis is de draadloze verbinding van Nederland met Nederlands-Indië (Radio Malabar en Radio Kootwijk).

Middenduin: nog te vroeg voor het voorjaar

Wie van af de Duinlustweg via de Zandvaart naar de open vlakte van Middenduin loopt, ziet nog maar weinig voorjaarsbloemen. Slechts enkele stinzenplanten zoals de crocus en het sneeuwklokje zijn te bewonderen.

Wat ook opvalt zijn de gevolgen van de afgelopen stormperiode (met name de Sinterklaasstorm van 2013).

Wat hier verwondering opwekt, is toch wel de ondiepe worteling van de omgewaaide boom. Het grondwater staat blijkbaar vrij hoog. De boom stond niet vlak aan de Zandvaart.

De herfstkleuren zijn nog volop aanwezig. De watercirculatie wordt weer op zomerniveau ingesteld: gras en riet beginnen te groeien, om later in het jaar weer te worden gemaaid.

Het halfnatte terrein doet sommige bezoekers opmerken: het lijkt wel een sawa (maar dan wel zonder dijkjes en hoogteverschil).

 

Ook het "bodemarchief" komt tevoorschijn. Vroeger werd op de vlakte landbouw/veeteelt en later bloembollenteelt uitgeoefend. Staatsbosbeheer is al jaren bezig de bodem schoner te maken.

Verscholen in het veld duikt soms een bolgewas op. Nog een restant van vroeger jaren of een grapje van een bezoeker?

Als het rustig is, zoals in deze tijd, bestaat een grote kans om een ree te ontmoeten en te fotograferen.

 

Wie deze zwammen ziet, begrijpt, dat het nog winter is, alhoewel sommige (zadelzwammen bv.) het hele jaar te zien zijn.

Nog even een blik op een deel van de "bocht van Borski" en de wandeling loopt ten einde.

Wie zich nog wil verdiepen in de geschiedenis van het Middenduin vindt in deze uitgave van de jaarboekserie Haerlem een interessant artikel, dat geschreven is door mr. C.W.D. Vrijland. Op de website van de stichting Ons Bloemendaal staat een necrologie van deze bekende, zeer terzakekundige en gerespecteerde auteur.